Nghị định 135/2024/NĐ-CP (có hiệu lực từ ngày 22/10/2024) đã thiết lập một kỷ nguyên mới cho điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ. CTS Green sẽ giúp bạn bóc tách những quy định cốt lõi nhất từ văn bản này để trả lời các câu hỏi:
- Lắp điện mặt trời mái nhà có cần xin giấy phép không?
Hệ thống tự sản tự tiêu là gì?
Có được bán điện dư lên lưới điện không?
Thủ tục đăng ký điện mặt trời như thế nào?
Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ Nghị định 135 theo cách đơn giản và thực tế, đồng thời hướng dẫn lắp điện mặt trời sao cho đúng quy định và tối ưu hiệu quả sử dụng điện.
Nghị định 135 về điện mặt trời là gì?
Nói một cách đơn giản, Nghị định 135/2024/NĐ-CP là bộ quy tắc do Chính phủ ban hành nhằm thúc đẩy việc tận dụng mái nhà của các công trình (nhà ở, nhà xưởng, cơ quan) để sản xuất điện sạch phục vụ nhu cầu tại chỗ.
Mục tiêu của nghị định là khuyến khích năng lượng tái tạo nhưng vẫn đảm bảo sự an toàn và ổn định tuyệt đối cho hệ thống điện quốc gia.
Xem chi tiết nghị định tại đây.

Các khái niệm cần biết trong Nghị định 135 về điện mặt trời
Trước khi lắp đặt, bạn cần hiểu rõ các khái niệm nền tảng để áp dụng đúng luật:
Điện mặt trời mái nhà: Là nguồn điện sản xuất từ tấm quang điện lắp trên mái các công trình xây dựng (nhà ở, nhà xưởng, cơ quan), phục vụ trực tiếp cho hoạt động phát điện.
Điện tự sản xuất, tự tiêu thụ: Là điện do bạn sản xuất ra và dùng cho chính nhu cầu của mình tại chỗ.
Sản lượng điện dư: Là phần điện năng từ hệ thống không dùng hết, phát ngược lại vào lưới điện quốc gia.
Liên kết vật lý: Là sự kết nối giữa phụ tải của bạn với lưới điện của đơn vị điện lực (như EVN).
Quy định lắp điện mặt trời mái nhà theo từng loại hệ thống
Nghị định 135 điện mặt trời phân tách rõ hai hướng tiếp cận dựa trên việc có đấu nối lưới điện quốc gia hay không:
Trường hợp không đấu nối lưới (Off-grid): Không giới hạn công suất. Chỉ cần thông báo địa điểm cho Sở Công Thương và được miễn hoàn toàn giấy phép.
Trường hợp có đấu nối lưới (On-Grid hoặc Hybrid): Cho phép lựa chọn phát điện dư hoặc không (Zero Export). Công suất lắp đặt phải ≤ tổng công suất phụ tải (căn cứ theo 12 tháng gần nhất).
Tìm hiểu thêm: Giải pháp hòa lưới bám tải Zero Export, hệ thống điện mặt trời không phát ngược lưới
Quy định về giấy phép hoạt động trong Nghị định 135 điện mặt trời
Trách nhiệm của chủ đầu tư được phân loại theo ngưỡng công suất:
Hệ thống dưới 100 kW: Thông báo theo Mẫu số 04 đến Sở Công Thương, EVN và PCCC địa phương.
Hệ thống từ 100 kW đến dưới 1.000 kW: Gửi thông báo kèm hồ sơ thiết kế để quản lý và điều độ.
Hệ thống từ 1.000 kW trở lên: Nếu bán điện dư, bắt buộc thực hiện quy hoạch điện lực và xin giấy phép hoạt động điện lực.
CTS Green lưu ý: Dù được miễn giấy phép hoạt động điện lực, chủ đầu tư vẫn phải thực hiện thông báo công suất và địa điểm đến Sở Công Thương và đơn vị điện lực địa phương để phục vụ công tác quản lý
Tìm hiểu thêm thông qua bài viết này: Đề xuất người dân lắp điện mặt trời mái nhà không phải thông báo EVN

Hồ sơ đăng ký phát triển điện mặt trời mái nhà theo Điều 10
Để được cấp Giấy chứng nhận đăng ký phát triển, tổ chức và cá nhân (trừ hộ gia đình dưới 100 kW) cần chuẩn bị bộ hồ sơ gửi về Sở Công Thương gồm:
- Giấy đăng ký: Sử dụng Mẫu số 01 quy định tại Phụ lục ban hành kèm theo Nghị định.
- Bản vẽ kỹ thuật: Bản vẽ thiết kế mặt bằng, mặt đứng lắp đặt và sơ đồ đấu nối điện.
- Hồ sơ pháp lý kèm theo: Bản sao chủ trương đầu tư, giấy phép xây dựng, kết quả nghiệm thu PCCC và hồ sơ bảo vệ môi trường theo quy định.
- Trình tự giải quyết: Trong 10 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ và có ý kiến thống nhất của đơn vị điện lực, Sở Công Thương sẽ cấp Giấy chứng nhận đăng ký phát triển (Mẫu số 02)
Thủ tục đăng ký bán điện mặt trời
Cơ chế khuyến khích lớn nhất của Nghị định 135 là cho phép chủ đầu tư bán sản lượng điện dư lên lưới điện quốc gia. Tuy nhiên, quyền lợi này đi kèm với các giới hạn kỹ thuật chặt chẽ:
- Tỷ lệ thanh toán: EVN thanh toán phần sản lượng điện dư phát lên lưới nhưng không vượt quá 20% công suất lắp đặt thực tế.
- Giá mua bán điện dư: Bằng giá điện năng thị trường bình quân trong năm trước liền kề do đơn vị vận hành hệ thống điện công bố.
- Hồ sơ đăng ký bán điện: Gửi hồ sơ đề nghị (Mẫu số 01) cùng các tài liệu kỹ thuật, giấy chứng nhận chất lượng thiết bị và văn bản chấp thuận nghiệm thu PCCC, môi trường đến đơn vị mua điện.
- Hợp đồng mua bán điện: Hai bên ký kết hợp đồng theo Mẫu số 05 với thời hạn 05 năm
Phân biệt thủ tục đăng ký phát triển (Điều 10) và đăng ký bán điện dư (Điều 18)
Nhiều chủ đầu tư thường nhầm lẫn giữa việc “được phép lắp đặt” và “được phép bán điện”. CTS Green làm rõ lộ trình thực thi theo hai giai đoạn:
| Tiêu chí | Đăng ký phát triển (Điều 10) | Đăng ký bán điện dư (Điều 18) |
| Cơ quan thẩm quyền | Sở Công Thương cấp tỉnh. | Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN). |
| Thời điểm | Trước khi bắt đầu xây dựng, lắp đặt. | Sau khi hoàn thành lắp đặt và nghiệm thu. |
| Mục đích | Xin cấp Giấy chứng nhận đăng ký phát triển (Mẫu 02). | Ký kết Hợp đồng mua bán điện (Mẫu 05) để thu tiền điện. |
| Yêu cầu chính | Bản vẽ thiết kế, hồ sơ pháp lý công trình. | Biên bản nghiệm thu PCCC, an toàn điện, hồ sơ thiết bị. |

Trách nhiệm vận hành và các hành vi bị nghiêm cấm theo Nghị định 135
Để duy trì hiệu lực của giấy chứng nhận và đảm bảo an toàn lưới điện, Nghị định 135 quy định rõ các trách nhiệm và hành vi cấm:
- Cấm sử dụng thiết bị cũ: Tuyệt đối không sử dụng các tấm quang điện hoặc thiết bị Inverter nhập khẩu đã qua sử dụng.
- Nghiêm cấm vượt công suất: Không được xây dựng, vận hành công suất vượt quá công suất đã thông báo hoặc ghi trong giấy chứng nhận.
- Trách nhiệm xử lý chất thải: Chủ đầu tư chịu trách nhiệm thu gom, tháo dỡ và xử lý toàn bộ thiết bị, chất thải phát sinh theo luật môi trường khi kết thúc vận hành.
- Tuân thủ điều độ: Các tổ chức, cá nhân phải tuân thủ tuyệt đối lệnh điều độ của các cấp điều độ hệ thống điện.
- Rủi ro thu hồi giấy chứng nhận: Giấy chứng nhận sẽ bị thu hồi nếu sau 60 ngày kể từ thời điểm hoàn thành lắp đặt dự kiến mà chủ đầu tư chưa thực hiện lắp đặt thực tế
Lắp điện mặt trời mái nhà có cần xin giấy phép không?
Hệ thống điện mặt trời tự sản tự tiêu là gì?
Có được bán điện dư lên lưới điện quốc gia không?
Kết luận
Nghị định 135 đã tạo hành lang pháp lý rõ ràng cho điện mặt trời mái nhà tự sản tự tiêu tại Việt Nam.
Nhờ đó:
Hộ gia đình và doanh nghiệp có thể lắp điện mặt trời dễ dàng hơn
Nhiều hệ thống được miễn giấy phép hoạt động điện lực
Vẫn có thể bán một phần điện dư lên lưới
Trong bối cảnh chi phí điện ngày càng tăng, điện mặt trời mái nhà vẫn là giải pháp hiệu quả giúp tiết kiệm chi phí và tận dụng nguồn năng lượng sạch.
———





